ป่าในเมือง บ้านห้วยทรัพย์
ความสำคัญของพื้นที่

 

ป่าในเมืองบริเวณบ้านห้วยทรัพย์ หมู่ 4 ตำบลลีเล็ด อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เนื้อที่ 600 ไร่

สภาพทั่วไปของตำบลลีเล็ดจะเป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำไหลผ่าน และบางส่วนอยู่ติดกับทะเล มีน้ำเค็มท่วมถึง  เป็นพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ในอดีตแต่ละหมู่บ้านจะใช้เส้นทางทางน้ำในการสัญจรไปมา ซึ่งนับว่ามีเป็นร้อยสาย เพราะลักษณะสภาพพื้นที่ที่เป็นเช่นนั้นทำให้ประชากรที่อาศัยบริเวณที่ราบต่ำประกอบอาชีพทำสวนมะพร้าว ส่วนผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ติดกับทะเลจะทำประมงพื้นบ้านเป็นอาชีพ  นอกจากอาชีพการทำสวนมะพร้าวและประมงพื้นบ้านแล้ว  ในปัจจุบันยังมีการทำนากุ้งร่วมด้วย

ชุมชนลีเล็ด มีธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ได้ชื่อว่าเป็น “ป่าอเมซอนเมืองไทย” มีระบบนิเวศแบบ 2 น้ำ หรือเรียกว่า “น้ำกร่อย” ทำให้มีความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งพรรณไม้และพันธุ์สัตว์น้ำ โดยเฉพาะมีป่าชายเลนที่สมบูรณ์ อีกทั้งป่าชายเลนยังให้ประโยชน์ทั้งช่วยป้องกันภัยธรรมชาติ และยังเอื้อประโยชน์ให้แก่คนในชุมชน เวลาน้ำขึ้น ชาวบ้านจะไป ตัดจาก, หาหอย, จับปูเปี้ยว,ดักอวน, ช่วงน้ำลงก็ หาหอย, ถีบกระดานหาหอย, ตกเบ็ด และหาปู

ลักษณะเด่นของป่าชายเลนบ้านห้วยทรัพย์ คือมีตะกอนแลนมาสะสม ทำให้เกิดพื้นที่ดินเลนงอกใหม่เพิ่มขึ้นทุกๆ ปี ปีละหลายสิบไร่ และเกิดเป็นผืนป่าชายเลนขึ้นบริเวณปากแม่น้ำ มีความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำนานาชนิด พันธุ์ไม้ส่วนใหญ่เป็นต้นลำพู ลำแพน และแสม มีการอนุรักษ์ป่าชายเลนโดยชุมชนซึ่งเกิดจากความร่วมมือของส่วนราชการและกลุ่มเครือข่ายอนุรักษ์ จนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ทรัพยากรป่าชายเลนที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ศูนย์เรียนรู้และศึกษาธรรมชาติ เกิดจากการที่ชาวบ้านหมู่ที่ 4 ร่วมแรงร่วมใจกันนำเงินจากโครงการ SML ของหมู่บ้าน มาสร้างเป็นศูนย์เรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศป่าชายเลน เพื่อให้เป็นสถานที่ศึกษาเรียนรู้ของคนทั้งภายในและนอกชุมชน รวมทั้งเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ หลังจากการก่อสร้างศูนย์แล้วเสร็จ ทางอำเภอและจังหวัดได้สนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติมในการก่อสร้างทางเดินศึกษาธรรมชาติในป่าชายเลน (Walk Way) มีกิจกรรมให้ทำมากมาย ทั้งการเดินชมเส้นทางธรรมชาติในป่าโกงกางระยะทาง800เมตรสามารถเดินชมป่าชายเลนตามวอคเวย์ และจะมีฝูงลิงแสมคอยนั่งต้อนรับไปตลอดเส้นทาง และที่เป็นไฮไลท์ท่องเที่ยวทางน้ำที่กำลังเป็นที่นิยมคือการปั่นจักรยานน้ำ ที่มีทั้งหัวเป็ด หงษ์ ปลาฉลาม ปลาโลมา เป็นที่ชื่นชอบของเด็กๆที่มากันเป็นครอบครัว และพายเรือแคนนู ชมบรรยากาศสองฝั่งคลองบางปอ ได้สัมผัสวิถีชีวิตของชาวประมงพื้นบ้านอีกด้วย

ป่าชายเลนจำนวนมากกว่า 7,000 ไร่ที่คนในชุมชนตำบลลีเล็ด อำเภอพุนพินจังหวัด สุราษฎร์ธานีนำโดยกำนันประเสริฐ ชัยจุกรณ์ ได้ชักจูงชาวบ้านร่วมมือร่วมใจในการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ประกอบกับที่นี่มีแม่น้ำลำคลองนับร้อยสายที่ไหลมาบรรจบพบกันจนเกิดปรากฎการณ์ธรรมชาติของระบบนิเวศน์ได้อย่างสมบูรณ์ และความหลากหลายทางด้านชีวภาพได้กลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของสัตว์น้ำนานาชนิดจำนวนมาก เพราะป่าชายเลนมีความอุดมสมบูรณ์  ปัจจุบันได้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ที่นักท่องเที่ยวให้ความสนใจเข้าไปเที่ยวกันมิได้ขาด โดยทางชุมชนจัดให้มีกิจกรรมที่น่าสนใจเช่นล่องเรือชมธรรมชาติของป่าชายเลนและลำคลองที่มีระบบนิเวศน์ดีเยี่ยม ชมกลุ่มอาชีพเสริมการทำกะปิจากกุ้ง การทำใบจาก ชมวิถีชีวิตประมงพื้นบ้าน ชมศิลปวัฒนธรรมประจำท้องถิ่น ลิเกป่า เดินชมหิ่งห้อยที่มีเป็นจำนวนมากยามค่ำคืนอวดประกายแสงระยิบระยับ  เกาะตามต้นลำพู  ต้นโกงกาง จนดูสวยงามเหมือนดวงดาวบนท้องฟ้า

ความสมบูรณ์ของป่าชายเลนที่ชุมชนลีเล็ดหลังจากที่ชุมชนพร้อมใจกันดูแลทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นระบบปัจจุบันได้กลายเป็นแหล่งอาหารและที่อยู่ของสัตว์น้ำหลายชนิด แมกไม้ชายฝั่งที่ชุมชนช่วยกันปลูกสมทบ อย่างต้นโกงกาง แสม ลำพู ฯลฯขึ้นเขียวขจีมีระเบียบดูสวยงาม ไม่เพียงแต่ป้องกันแรงลมเท่านั้น ยังเป็นบ้านหลังน้อยของเหล่าหิ่งห้อยได้พักพิง แม้ว่าป่าชายเลนจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวหลักของชุมชน แต่โบราณสถานสมัยอาณาจักรศรีวิชัยก็มองข้ามไม่ได้ทีเดียว ไม่ว่าจะเป็น เขาศรีวิชัย เขาพระอานนท์ ที่มีอายุมากกว่าพันปี ให้นักท่องเที่ยวได้ค้นคว้าศึกษาประวัติความเป็นมาโดยเฉพาะลูกปัดโบราณที่นี่ก็มีมากเช่นกันปัจจุบันมีหลงเหลืออยู่บ้างที่ชาวบ้านนำไปเก็บไว้  ด้านที่พักที่นี่เขาก็มีโฮมสเตย์ของชุมชนไว้บริการถึง 13 หลังสามารถรับนักท่องเที่ยวได้ 50 คนต่อวัน ห้องน้ำ ห้องนอนสะดวกสบาย สำหรับอาหารการกินที่นี่เขามีอาหารทะเลพื้นบ้านรสจัดแบบปักษ์ใต้ไว้บริการ

การเดินทางสามารถใช้เส้นทางถนนสายพุนพิน-สุราษฎร์ธานีเลี้ยวซ้ายไปตามถนนข้ามสะพานพระจุลจอมเกล้าข้ามแม่น้ำตาปี แล้วกลับรถใต้สะพานข้ามทางรถไฟขับรถมุ่งไปถึงสามแยกวัดดอนกฐินแล้วเลี้ยวซ้ายไปตามถนนพุนพิน-ไชยาสายล่างถึงสามแยกเลี้ยวขวาไปตามถนนทุ่งโพธิ์-ลีเล็ดประมาณ 9 กิโลเมตรก็ถึงชุมชนบ้านบางพลา ตำบลลีเล็ด สำหรับท่านที่สนใจต้องการจะเข้าไปเที่ยวติดต่อสอบถามได้ที่ กำนันประเสริฐ ชัยจุกรณ์ บ้านเลขที่ 109 หมู่ที่ 5 ตำบลลีเล็ด อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี หมายเลขโทรศัพท์ 077-491081,081-2710017