6. จัดทำแหล่งขยายและเตรียมต้นพันธุ์หญ้าทะเล เพื่อใช้สำหรับการฟื้นฟูหญ้าทะเล บริเวณเกาะมันใน จังหวัดระยอง 6. จัดทำแหล่งขยายและเตรียมต้นพันธุ์หญ้าทะเล เพื่อใช้สำหรับการฟื้นฟูหญ้าทะเล บริเวณเกาะมันใน จังหวัดระยอง
61 view

หน่วยงาน / ผู้รับผิดชอบ

          ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก

หลักการและเหตุผล

          แหล่งหญ้าทะเล เป็นที่อยู่อาศัย หากิน วางไข่ และเลี้ยงตัวอ่อนของสิ่งมีชีวิตในทะเลมีความสำคัญในเชิงระบบนิเวศทางทะเล และเป็นดรรชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของท้องทะเลด้วย ในปัจจุบันแหล่งหญ้าทะเลได้รับผลกระทบจากการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การพัฒนาบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล เพื่อใช้ประโยชน์ด้านอุตสาหกรรม ที่อยู่อาศัย และการท่องเที่ยว ส่งผลให้แหล่งหญ้าทะเลเกิดความเสื่อมโทรมมาก จึงมีความจำเป็นต้องดำเนินการอนุรักษ์และฟื้นฟู ซึ่งจากการศึกษาวิจัย พบว่าการย้ายปลูกหญ้าทะเลเป็นวิธีการหนึ่งที่ประสบความสำเร็จ และสามารถเจริญเติบโตเป็นแหล่งหญ้าทะเลที่สมบูรณ์ต่อไปได้ ซึ่งในปัจจุบัน การย้ายปลูกหญ้าทะเล นั้น มี 2 วิธี คือ 1. การย้ายปลูกต้นพันธุ์หญ้าทะเลจากธรรมชาติ 2. การเก็บเมล็ดหญ้าทะเลจากธรรมชาติมาอนุบาลและนำไปปลูกในธรรมชาติ  ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก เห็นสมควรที่จะทำการศึกษาการเตรียมแหล่งต้นพันธุ์หญ้าทะเล เพื่อใช้เป็นแหล่งต้นพันธุ์สำหรับการฟื้นฟูทรัพยากรหญ้าทะเลในธรรมชาติต่อไป

          กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง จึงขอพระบรมราชานุญาตให้โครงการดังกล่าว ร่วมสนองพระราชดำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ ตามแผนแม่บท โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ ระยะ 5 ปีที่หก (1 ตุลาคม 2559– 30 กันยายน 2565)

วัตถุประสงค์

          1. เพื่อสนองพระราชดำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

          2. เพื่อจัดทำแหล่งขยายและเตรียมต้นพันธุ์หญ้าทะเล ด้วยวิธีย้ายปลูก สำหรับใช้ในการฟื้นฟูทรัพยากรหญ้าทะเลในธรรมชาติ

ผลการดำเนินงาน

          นำหญ้าทะเลลงปลูกในบ่อ บนเกาะมันใน จังหวัดระยอง หญ้าทะเลที่ทำการฟื้นฟู คือ หญ้ากุยช่ายเข็ม (Halodule pinifolia) จำนวน 600 กอ การติดตามผลการฟื้นฟูหญ้ากุยช่ายเข็ม (ตารางที่ 1) หลังการจากการปลูก 90 วัน พบอัตรารอดของหญ้าทะเลร้อยละ 31 โดยพบว่าหญ้าทะเลมีอัตรารอดที่ลดลงตามระยะเวลา กอหญ้าทะเลไม่มีการแผ่ขยายออก และพบว่ามีตะกอนปกคลุมบนใบหญ้าปริมาณมาก และพื้นบ่อมีลักษณะเป็นเลน

 

การติดตามหลังการปลูก

ก่อนปลูก

ติดตามฟื้นฟู 15 วัน

ติดตามฟื้นฟู
30 วัน

ติดตามฟื้นฟู 60 วัน

ติดตามฟื้นฟู 90 วัน

อัตราการรอดตายของหญ้าทะเล (%)

100

80

67

56

31

ระยะแผ่ขยาย (ซม.)

6.96

5.12

5.13

5.23

5.22

ความยาวใบ (ซม.)

9.63

9.85

๙.01

๘.89

๗.36

 

 

 

 

 

 

 

ตารางที่ 1 อัตราการรอดและการเจริญเติบโตของหญ้ากุยช่ายเข็ม