ผลกระทบขยะทะเลต่อระบบนิเวศ ผลกระทบขยะทะเลต่อระบบนิเวศ
131 view

          ระบบนิเวศและทรัพยากรเกิดความสูญเสีย เช่น การตายของปะการัง เนื่องจากมีอวนจำนวนมากปกคลุมในแนวปะการัง การติดอวนของสัตว์ทะเลจนตายหรือติดเชื้อ ทั้งนี้ยังทำให้เกิดการแพร่กระจายของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น โดยการติดมากับขยะ ที่ล่องลอยอยู่ในน้ำจากพื้นที่หนึ่งไปยังอีกพื้นที่หนึ่งผลกระทบต่อสายใยอาหาร (food web)เม็ดพลาสติกขนาดเล็กและขยะอื่น ๆที่ลอยอยู่ที่ผิวน้ำจะบังแสงแดด ไม่ให้ส่องลงไปถึงแพลงก์ตอนและสาหร่ายที่อยู่ด้านล่าง ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตที่เป็นผู้ผลิตในสายใยอาหารโดยใช้ ออกซิเจน คาร์บอนและแสงแดด เมื่อแพลงก์ตอนและสาหร่ายได้รับผลกระทบสายใยอาหารก็จะได้รับผลกระทบไปด้วย สัตว์ที่กินแพลงก์ตอนและสาหร่ายเป็นอาหารก็จะไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ถ้าสัตว์เหล่านี้มีจำนวนลดลงก็จะมีผลทำให้สัตว์ที่เป็นผู้บริโภค ระดับสูงสุด ซึ่งได้แก่ ปลาทูน่า ปลาฉลาม ลดลงไปด้วย ในที่สุดอาหารทะเลก็จะมีน้อยลงและราคาแพงขึ้น นอกจากนี้ ยังส่งผลกระทบต่อปลาและนกทะเลที่กินเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์เข้าไป ซึ่งจะรบกวนระบบการย่อย อุดตันทางเดินอาหาร หรือเป็นพิษต่อร่างกายจนทำให้เสียชีวิตขณะเดียวกันสารษที่ตกค้างในเนื้อเยื่อยังถูกส่งต่อตามลำดับห่วงโซ่อาหารจากสัตว์ทะเลขนาดเล็กถึงปลาตัวโต และถึงสัตว์ผู้ล่าที่อยู่ปลายสุดชื่งแน่นอนว่าในจำนวนนั้นมีมนุษย์รวมอยู่ด้วย

กองขยะที่ขาดการจัดการอย่างถูกสุขลักษณะ

สถานภาพขยะทะเลในอดีต
          ขยะทะเลในประเทศไทย ช่วงปี พ.ศ. 2552 - 2558 มีสัดส่วนของขยะทะเลมาจากกิจกรรมชายฝั่งและการพักผ่อนมีปริมาณสูงที่สุดในทุกปีและมีแนวโน้มของสัดส่วนจำนวนชิ้นเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โดยในปี พ.ศ. 2558 พบสัดส่วนขยะทะเลที่มาจากกิจกรรมชายฝั่งและการพักผ่อน ร้อยละ 78 ในขณะเดี่ยวกันมีสัดส่วนจำนวนชิ้นของอุปกรณ์การแพทย์/อนามัยลดลง (รูปที่ 3.33) ทั้งนี้ จากการประเมินในระดับโลกพบว่าขยะในทะเลร้อยละ 80 มีแหล่งที่มาจากกิจกรรมบนบก โดยเฉพาะขยะที่มีการจัดการไม่ถูกต้องและขยะตกค้าง อีกร้อยละ 20 มาจากกิจกรรมในทะเล (Ocean Conservancy,2015) โดยร้อยละ 60 - 80 ของขยะทะเลทั้งหมดเป็นขยะพลาสติก

สัดส่วนขยะทะเลในประเทศไทยตามภูมิภาค พ.ศ. 2558

สถานภาพขยะทะเล พ.ศ. 2560
          สถิติขยะมูลฝอยทั่วประเทศ ของกรมควบคุมมลพิษในปี พ.ศ. 2560 พบว่ามีปริมาณขยะมูลฝอยในจังหวัดชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดเกิดขึ้น 11.47 ล้านต้น กำจัดอย่างถูกต้อง 6.39 ล้านต้น (ร้อยละ 60) นำไปใช้ประโยชน์ 3.02 ล้านต้น (ร้อยละ 26) และกำจัดไม่ถูกต้อง 1.55 ล้านตัน (ร้อยละ 14) ในจำนวนดังกล่าวจะมีขยะพลาสติกอยู่ประมาณ 340,000 ตัน โดยร้อยละ 1 - 15มีโอกาสปนเปื้อนลงสู่ทะเลได้ ปริมาณชนิดขยะทะเลที่พบมากในประเทศไทย 10 อันดับ ได้แก่ ถุงพลาสติกอื่น ๆ ขวดเครื่องดื่ม (พลาสติก) ขวดเครื่องดื่ม (แก้ว) ถ้วย/จาน (โฟม) หลอด/ที่คนเครื่องดื่ม เชือก (1 เมตร = 1 ชิ้น) กระป้องเครื่องดื่ม ถุงพลาสติกหูหิ้ว กล่องอาหาร (โฟม) ห่อ/ถุงอาหาร ซึ่งพบปริมาณขยะทะเลแต่ละ ชนิดรวม 68.022 ชิ้น (ตารางที่ 3.10) ซึ่งส่วนใหญ่ขยะทะเลร้อยละ 80 เกิดจากกิจกรรมบนบก และร้อยละ 20 มาจากกิจกรรมในทะล สาเหตุเกิดจากการทิ้งขยะจากชุมชน นักท่องเที่ยว การประกอบอาชีพทางทะเล และโรงงานอุตสาหกรรม

แสดงข้อมูลปริมาณขยะทะเลในประเทศไทย

ที่มา : รายงานสถานการณ์ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศไทย พ.ศ. 2560