ผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงาน
116 view

          ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กรมทรัพยากรทางทะเลและขายฝั่ง โดยสำนักทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 - 7 ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและซายฝั่ง ได้ดำเนินกิจกรรมภายใต้โครงการบริหารจัดการขยะทะเล รวมจำนวน 607 ครั้ง 172 พื้นที่ ครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งทะเล 24 จังหวัดชายฝั่งทะเล สามารถลดปริมาณขยะได้ จำนวนทั้งสิ้น 3,047,699 ชิ้น คิดเป็น 199,498.9 กิโลกรัม หรือประมาณ 199.5 ตัน ประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ ดังนี้
          1. กิจกรรมการจัดเก็บขยะตกค้างในระบบนิเวศที่สำคัญ ได้แก่ ชายหาด ปะการัง และป่าชายเลนเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการลดปริมาณขยะในทะเล และลดผลกระทบจากขยะทะเลที่จะเกิดขึ้นกับระบบนิเวศ จัดเก็บขยะได้รวมทั้งสิ้น 63,527.85 กิโลกรัม
          2. กิจกรรมการจัดทำมาตรการลดปริมาณขยะลงทะเล ในพื้นที่เป้าหมาย 7 พื้นที่ ซึ่งช่วยลดปริมาณขยะลงทะเลได้ทั้งสิ้น 3,632 กิโลกรัม
          3. กิจกรรมจัดเก็บขยะร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เก็บขยะได้รวม 91,591.8 กิโลกรัม
          4. กิจกรรมเก็บขยะโดยใช้ทุ่นกักขยะเก็บขยะได้รวม 22,467.84 กิโลกรัม
          5. กิจกรรมเก็บขยะโดยใช้ SCG-DMCR Litter Trap เก็บขยะได้รวม 6,787.97 กิโลกรัม
          6. เรือเก็บขยะ เก็บขยะไดัรวม 323 กิโลกรัม
          7. กิจกรรมเก็บขยะชายหาดสากล เก็บขยะได้รวม 11,168.4 กิโลกรัม
          กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ดำเนินจัดกิจกรรมการเก็บขยะชายหาดสากล (International Coastal Cleanup - ICC) เป็นประจำในวันเสาร์ของสัปดาห์ที่ 3 ของเดือนกันยายนของทุกปีเพื่อเป็นการดำเนินการร่วมกับนานาชาติในการดำเนินการแก้ไขปัญหาขยะทะเล โดยในปี 2563 กรมฯ ได้จัดกิจกรรมแบบมีส่วนร่วมผ่านเครือข่ายภาคประชาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคส่วนต่าง ๆ ระหว่างวันที่ 14-24 กันยายน 2563 ในจังหวัดชายฝั่งทะเล 24 พื้นที่ มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งสิ้น 3,006 คนเก็บรวบรวมขยะตกค้างในพื้นที่ชายฝั่งได้ 128,563 ชิ้น น้ำหนัก 11,1 68.4 กิโลกรัม หรือประมาณ 11 ตัน ผลการจำแนกประเภทขยะตามวิธีมาตรฐาน ICC โดย 10 อันดับขยะกค้างที่พบมากที่สุด (รวมทั้งหมดร้อยละ 77) ได้แก่
          1. ถุงพลาสติกอื่น ๆ (ร้อยละ 24) 
          2. เศษโฟม (ร้อยละ 11) 
          3. ถุงก็อปแก๊ป (ร้อยละ 10) 
          4. ขวดเครื่องดื่ม (พลาสติก) (ร้อยละ 10) (แก้ว) (ร้อยละ 6)  
          5. ห่อ/ถุงอาหาร (ร้อยละ 6)
          6. เสื้อผ้า/รองเท้า (ร้อยละ 3) 
          7. ฝาจุกขวด (พลาสติก) (ร้อยละ 3) 
          8. หลอด/ที่คนเครื่องดื่ม (ร้อยละ 2)
          9. พลาสติกอื่นๆ/โฟม กันกระแทก (ร้อยละ 2)
          10. ถ้วย/จาน (โฟม) (ร้อยละ 3)
          นอกจากนั้นเป็นขยะประเภทอื่นๆ ร้อยละ 23 และในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ยังได้ดำเนินงานศึกษาวิจัยขยะทะเล จำนวน 4 เรื่อง ดังนี้
          1. ศึกษาปริมาณยะปากแม่น้ำ 9 แห่ง (อ่าวไทยตอนบน : ปากแม่น้ำบางปะกง แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำบางตะนูน อ่าวไทยตอนล่าง : ปากทะเลสาบสงขลา แม่น้ำปัตตานี แม่น้ำบางนรา แม่น้ำโกลก) ปีพ.ศ. 2563 พบปริมาณขยะลอยน้ำเฉลี่ยที่ไหลลงสู่ขายฝั่งอ่าวไทยของทั้ง 9 ปากแม่น้ำ 25,741 ชิ้น/วัน/ปากแม่น้ำ (398 กก./วัน/ปากแม่น้ำ) กิจกรรมที่ก่อให้เกิดขยะมากที่สุด คือ ชายฝั่งและการพักผ่อน (86%) ประเภทวัสดุที่ก่อให้เกิดขยะมากที่สุด คือ พลาสติกแผ่นบาง (62%)
          2. ศึกษาผลกระทบขยะทะเลต่อระบบนิเวศแนวปะการัง 14 สถานี (ได้แก่ พังงา 6 สถานี ภูเก็ต 7 สถานี ระยอง 1 สถานี) ขยะที่พบส่วนใหญ่เป็นอวน (2996) และมากกว่า 77% เกิดจากกิจกรรมทางน้ำ (Ocean Waterway Activities) ประเภทขยะที่สร้างความเสียหายให้แก่ปะการังมาก ได้แก่ อวน เชือก ลอบ และถุงพลาสติก
          3. ศึกษาผลกระทบของขยะทะเลต่อสัตว์ทะเลหายาก ปี พ.ศ. 2563 พบสัตว์ทะเลหายากเกยตื้นทั้งหมด 845 ตัว ในจำนวนนี้มีสัตว์ทะเลหายากที่ได้รับผลกระทบจากขยะทะเลทั้งหมด 227 ตัว (คิดเป็น 26.86%) แบ่งเป็นเต่าทะเล 223 ตัว โลมาและวาฬ 2 ตัว และพะน 2 ตัว แบ่งออกเป็น ได้รับผลกระทบจากการกิน 114 ตัวพันรัด 68 ตัว ทั้งกินและพันรัด 45 ตัว ชนิดของขยะทะเลที่พบในสัตว์ทะเลหายากที่ได้รับผลกระทบจากการกินได้แก่ เศษพลาสติกแข็ง ถุงพลาสติกใส เม็ดโฟม ยางวง เศษกระสอบ เศษเอ็น เศษเชือกใยยักษ์ เศษอวน เป็นต้น
          4. ศึกษาวิจัยไมโครพลาสติกในน้ำ ตะกอนดิน และสัตว์น้ำ (หอยสองฝา) ครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน รวม 35 สถานี ได้ดำเนินงานเก็บรวบรวมตัวอย่างครบตามเป้าหมาย จำนวน 2 ครั้ง/ปี รวมสถานีสะสม 70 สถานี ตัวอย่างบางส่วนอยู่ระหว่างการรอวิเคราะห์ยืนยันชนิดไมโครพลาสติก ด้วยเครื่อง Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FT-IR)
          ในส่วนของงานศึกษาปริมาณขยะลอยน้ำที่ไหลลงสู่อ่าวไทยตอนบนจาก 5 แม่น้ำสายหลัก นั้น สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ในปี พ.ศ. 2563 พบปริมาณขยะไหลลงอ่าวไทยจาก 5 แม่น้ำสายหลัก มีปริมาณรวม 194,569 ชิ้น/5 แม่น้ำ หรือคิดเป็น 5,968 กิโลกรัม/5 แม่น้ำ โดยพบปริมาณขยะที่ใหลผ่านมาทางปากแม่น้ำเจ้าพระยามากที่สุด (จำนวนเฉลี่ย 58.277 ชิ้น/วัน น้ำหนัก 462 กก./วัน) รองลงมาคือ ปากแม่น้ำแม่กลอง ปากแม่น้ำท่าจีน และปากแม่น้ำบางปะกง ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบปริมาณขยะลอยน้ำที่ไหลลงสู่ทะเลบริเวณอ่าวไทยตอนบน จำนวน 5 ปากแม่น้ำ ในช่วงปี 2560-2562
          จะเห็นได้ว่าปริมาณขยะในภาพรวมมีแนวโน้มลดลงอย่างเห็นได้ซัด และเป็นที่น่าสังเกตว่าปริมาณขยะลอยน้ำที่ไหลผ่านมาทางปากแม่น้ำเจ้าพระยานั้นมีปริมาณลดลงอย่างชัดเจนในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา เมื่อเทียบกับปากแม่น้ำ อื่นๆ  ทั้งนี้ปัจจัยส่วนหนึ่งนั้นเป็นผลเนื่องมาจากในช่วงที่ผ่านมารัฐบาลได้มีนโยบายรณรงค์ลดการใช้ถุงพลาสติกอย่างจริงจัง ประกอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการจัดการขยะบนบกมีแผนการปฏิบัติงานและแผนการจัดการขยะที่เป็นรูปธรรมและประสิทธิภาพมากขึ้น

ที่มา : รายงานประจำปี กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ประจำปี 2563