ปลาในแนวปะการัง ปลาในแนวปะการัง
79 view

         ประชากรปลาในแนวปะการัง พบว่าชนิดของปลาและความชุกชุมของปลาแต่ละกลุ่มที่พบบริเวณหมู่เกาะกระ ในด้านอ่าวไทยฝั่งตะวันตกพบว่า เป็นบริเวณที่มีความหลากหลายของปลาค่อนข้างน้อยกว่าอ่าวไทยฝั่งตะวันออก โดยมีปลากลุ่มเด่น คือ ปลากินพืชขนาดเล็ก เช่น กลุ่มปลาสลิดหิน ส่วนปลากินเนื้อกลุ่มหลักมีขนาดเล็ก เช่น กลุ่มปลาอมไข่ และสังคมปลาโดยรวมมีความสัมพันธ์กับการปกคลุมของปะการัง


ปลาในแนวปะการังบริเวณเกาะกระ

​          จากข้อมูลใช้การทำบัญชีรายชื่อชนิดปลาที่พบในแนวปะการัง โดยเป็นข้อมูลการสำรวจในสถานี ที่ 1 – 9 และจดบันทึกชนิดของปลาเพื่อจัดทำเป็นบัญชีรายชื่อชนิดปลาที่พบในแนวปะการังของเกาะกระ พบปลาในแนวปะการังทั้งสิ้น 125 ชนิด 68 สกุล จาก 33 วงศ์ ปลาวงศ์เด่นที่พบได้แก่ปลาสลิดหินในวงศ์ Pomacentridae (25 ชนิด) รองลงมาคือ ปลานกขุนทองในวงศ์ Labridae (17 ชนิด) กลุ่มปลาที่น่าสนใจได้แก่ปลาผีเสื้อ (Cheatodontidae) เนื่องจากเป็นพื้นที่ไม่กี่แห่งในอ่าวไทยที่สามารถพบปลาผีเสื้อได้มากถึง 10 ชนิด แสดงถึงความสมบูรณ์ของแนวปะการังได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ยังมีปลาผีเสื้อที่พบว่ายังไม่เคยมีรายงานการพบในน่านน้ำไทยมาก่อน 2 ชนิดนั่นคือปลาผีเสื้อชนิด Chaetodonbaronessa และ Chaetodon speculum

การจำแนกความชุกชุมของปลาแต่ละกลุ่ม แบ่งออกตามลักษณะได้ 4 กลุ่มหลัก ได้แก่
​          1. ปลาที่จำแนกตามพฤติกรรมการกินอาหาร
​          1.1 ปลาที่กินแพลงก์ตอนเป็นอาหาร (Planktivorous fish) กลุ่มสำคัญได้แก่ ปลากล้วย (Caesionidae) และปลาสลิดหินเล็กในสกุล Neopomacentrus พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 9 ชนิด คิดเป็น 7.20% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          1.2 ปลาที่กินพืชเป็นอาหาร (Herbivorous fish) กลุ่มที่สำคัญได้แก่ ปลานกแก้ว (Scaridae) และปลาสลิดทะเล (Siganidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 11 ชนิด คิดเป็น 8.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          1.3 ปลาที่กินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดเล็กเป็นอาหาร (Carnivorous fish) เป็นปลากลุ่มที่มีสมาชิกมากที่สุด กลุ่มที่สำคัญได้แก่ปลานกขุนทอง (Labridae) ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) ปลาทรายขาว (Nemipteridae) และปลาอมไข่ (Apogonidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 52 ชนิด คิดเป็น41.60% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          1.4 ปลาที่กินปลาเป็นอาหาร (Piscivorous fish) ปลากลุ่มนี้มักเป็นปลาที่มีความสำคัญทาง เศษฐกิจ กลุ่มที่สำคัญได้แก่ ปลาสีกุน (Carangidae) ปลากะพง (Lutjanidae) และปลาเก๋า (Serranidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 31 ชนิด คิดเป็น 24.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          1.5 ปลาที่กินอาหารได้หลากหลาย (Omnivorous fish) ปลากลุ่มนี้ที่สำคัญได้แก่ ปลาสลิดหิน (Pomacentridae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 22 ชนิด คิดเป็น 17.60% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด

          2. ปลาที่จำแนกตามลักษณะการอยู่อาศัย
​          2.1 ปลาที่ว่ายหากินอยู่ในมวลน้ำ (Pelagic fish) ส่วนมากมักจะเป็นปลาที่กินแพลงก์ตอน หรือกินปลาเป็นอาหาร ปลาที่สำคัญได้แก่ ปลากล้วย (Caesionidae) ปลาสีกุน (Carangidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 19 ชนิด คิดเป็น 15.20% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          2.2 ปลาที่ว่ายหากินในแนวปะการัง (Reef associated fish) ได้แก่ปลาที่กินปลาและสัตว์ทะเลขนาดเล็ก เป็นกลุ่มที่มีสมาชิกมากที่สุด ปลากลุ่มสำคัญได้แก่ ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) ปลานกขุนทอง (Labridae) ปลากะพง (Lutjanidae) ปลาสลิดหิน (Pomacentridae) ปลานกแก้ว (Scaridae) ปลาเก๋า (Serranidae) และปลาสลิดทะเล (Siganidae) กลุ่มนี้มี 86 ชนิด คิดเป็น 68.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          2.3 ปลาที่หลบซ่อนอยู่ตามซอกหลืบ (Cryptic species) ปลาที่สำคัญในกลุ่มนี้ได้แก่ ปลาอมไข่ (Apogonidae) ปลาไหลมอเรย์ (Muraenidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 11 ชนิด คิดเป็น 8.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          2.4 ปลาที่หากินอยู่บริเวณพื้นทรายรอบๆแนวปะการัง (Benthic fish) ได้แก่ ปลาแพะ (Mullidae) ปลาทรายขาว (Nemipteridae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 8 ชนิด คิดเป็น 6.40% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด

          3. ปลาที่จำแนกตามสถานภาพการอยู่ร่วมกับแนวปะการัง
​          3.1 ปลาที่อาศัยอยู่ในแนวปะการังตลอดช่วงชีวิต (Resident species) ได้แก่ปลาที่มีวงจรชีวิตตั้งแต่เกิดจนตายอยู่ในแนวปะการังซึ่งได้แก่ปลาอมไข่ (Apogonidae) ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) ปลานกขุนทอง (Labridae) ปลาสลิดหิน (Pomacentridae) ปลานกแก้ว (Scaridae) และปลาเก๋า (Serranidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 81 ชนิด คิดเป็น 64.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          3.2 ปลาที่เข้าหากินในแนวปะการังเพียงบางช่วงของชีวิต (Temporal species) ได้แก่ปลาที่ใช้แนวปะการังเป็นที่อยู่อาศัยเพียงช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิตแล้วจึงไปอยู่ในแหล่งอาศัยอื่นๆ หรืออยู่ในแหล่งอาศัยอื่นๆก่อนแล้วจึงเข้ามาเติบโตอยู่ในแนวปะการัง ได้แก่ ปลาสีกุน (Carangidae) ปลากะพง (Lutjanidae) และปลาสลิดทะเล (Siganidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 28 ชนิด คิดเป็น 22.40% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          3.3 ปลาที่เข้ามาอาศัยหากินหรือใช้ประโยชน์ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง (Transient) เป้นปลาที่เข้ามาใช้ประโยชน์ในแนวปะการังเพียงช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง เช่นเข้ามาหากิน ในช่วงเวลากลางวัน หรือเข้ามาหลบนอนในเวลากลางคืน ปลาที่สำคัญได้แก่ ปลาแพะ (Mullidae) และ ปลาทรายขาว (Nemipteridae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 16 ชนิด คิดเป็น 12.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด

          4. ปลาที่จำแนกตามลักษณะการใช้ประโยชน์
​          4.1 ปลาที่มีคุณค่าทางด้านการประมง (Target species) ได้แก่ปลาที่เป็นที่ต้องการของตลาด หรือปลาที่จับมาเพื่อใช้ประโยชน์ในด้านการประกอบอาหาร ปลากลุ่มสำคัญได้แก่ ปลากล้วย (Caesionidae) ปลาสีกุน (Carangidae) ปลาหมูสี (Lethrinidae) ปลากะพง (Lutjanidae) ปลาทรายขาว (Nemipteridae) ปลานกแก้ว (Scaridae) ปลาเก๋า (Serranidae) และปลาสลิดทะเล (Siganidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 52 ชนิด คิดเป็น 41.60% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          4.2 ปลาที่เป็นดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของแนวปะการัง (Indicator species) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 11 ชนิด คิดเป็น 8.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด ได้แก่ ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) เป็นดัชนีชี้วัดในด้านความอุดมสมบูรณ์ของแนวปะการัง เนื่องจากกลุ่มนี้บางชนิดกินปะการังและสาหร่ายในแนวปะการังเป็นอาหาร และปลาไหลมอเรย์ (Muraenidae) เป็นดัชนีชี้วัดในด้านความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งอาหาร เนื่องจากกลุ่มปลาไหลมอเรย์เป็นผู้ล่าจะสามารถอาศัยอยู่ได้ถ้ามีความสมบูรณ์ของเหยื่อ พวกปลา หรือสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก และมีแหล่งหลบภัยที่มีลักษณะเป็นโพรงหรือซอกหิน
​          4.3 ปลาที่มักถูกจับเพื่อเลี้ยงปลาตู้สวยงาม (Ornamental fish) ซึ่งเป็นปลาที่มีสีสันสดใสสวยงาม หรือมีรูปร่างแปลกตา ปลากลุ่มนี้ได้แก่ ปลานกขุนทอง (Labridae) ปลาสินสมุทร (Pomacanthidae) และปลาสลิดหิน (Pomacentridae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 46 ชนิด คิดเป็น 36.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด
​          4.4 ปลาที่ยังไม่ทราบลักษณะการใช้ประโยชน์ (Unknown species) ได้แก่ ปลาอมไข่ (Apogonidae) พบปลาที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้จำนวน 16 ชนิด คิดเป็น 12.80% ของชนิดปลาที่พบทั้งหมด 

 

ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง