รายละเอียดโครงการ
หลักการและเหตุผล

          คณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้จัดทำโครงการพลิกฟื้นคืนป่าชายเลนสู่ธรรมชาติ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เนื่องในวโรกาสมหามงคลเถลิงถวัลราชสมบัติครบ 70 ปี ในวันที่ 9 มิถุนายน 2559 และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ ในวันที่ 12 สิงหาคม 2559 ในปีพ.ศ. 2559 ในท้องที่ตำบลบางชัน อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี เนื้อที่ 707 ไร่ และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เสด็จราชดำเนินไปเป็นประธานเปิดโครงการฯในวันที่ 19 พฤษภาคม 2560 ณ บ้านเสม็ดงาม หมู่ที่ 10 ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองจันทบุรีเป็นการเริ่มต้นโครงการฯโดยประชาชนและทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 จากโครงการดังกล่าว ได้ก่อให้เกิดการฟื้นฟูป่าชายเลนที่เคยถูกบุกรุก ครอบครอง ให้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มแหล่งอาศัย แหล่งวางไข่ และแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำในป่าชายเลนอันเป็นแหล่งอาหารและแหล่งสร้างรายได้ที่สำคัญให้แก่ชุมชนชายฝั่งอีกด้วย
​          เพื่อความยั่งยืน ความสำเร็จของโครงการฯที่ได้ดำเนินการมาแล้วดังกล่าวจะนำไปสู่การสานต่อเจตนารมณ์ของโครงการพลิกฟื้นคืนป่าชายเลนสู่ธรรมชาติ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชเนื่องในวโรกาสมหามงคลเถลิงถวัลราชสมบัติครบ 70 ปี ในวันที่ 9 มิถุนายน 2559 และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ ในวันที่ 12 สิงหาคม 2559 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งมีภารกิจเกี่ยวกับสงวน อนุรักษ์ ฟื้นฟู บริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งรวมทั้งป่าชายเลนร่วมกับคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภานิติบัญญัติแห่งชาติจึงจัดทำโครงการสวนพฤกษศาสตร์ป่าชายเลนนานาชาติ ร.9 พื้นที่ป่าชายเลนบริเวณ จังหวัดจันทบุรีเนื้อที่ประมาณ 500 ไร่เพื่อรวบรวมพรรณไม้ป่าชายเลนจากทั่วโลกให้เป็นศูนย์รวบรวมความหลากหลายพรรณไม้ป่าชายเลน และเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และการศึกษาวิจัยให้แก่หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา บุคคลที่สนใจทั้งในและต่างประเทศ
วัตถุประสงค์
          1. เพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และนับเป็นสวนพฤกษศาสตร์ป่าชายเลนแห่งแรกของโลก
          2. เพื่อเป็นแหล่งรวบรวม จัดแสดงพรรณไม้ป่าชายเลนจากพื้นที่ส่วนต่างๆของโลกและเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต
          3. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งศึกษาวิจัย สร้างองค์ความรู้ในทางพฤกษศาสตร์ทั้งในและต่างประเทศ
          4. เพื่อเป็นสถาบันแลกเปลี่ยนความรู้ทางวิชาการด้านพฤกษศาสตร์ และการใช้ประโยชน์จากพรรณไม้ป่าชายเลนที่เหมาะสมและเป็นการส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (Sustainable Development Goals,SDGs)
          5. เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจทางธรรมชาติของประชาชน
          6. เพื่อเป็นแหล่งสร้างงานของนักวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และร่วมทำงานกับสถาบันการศึกษาทั้งใน และต่างประเทศ
          7. เพื่อเป็นศูนย์เครือข่ายในการอนุรักษ์พรรณพืชป่าชายเลนร่วมกับสมาคมป่าชายเลนนานาชาติซึ่งมีสมาชิกอยู่ 93 ประเทศที่มีป่าชายเลนทั่วโลก

เป้าหมาย
          สวนพฤกษศาสตร์ป่าชายเลนแห่งแรกที่รวบรวมพรรณไม้ป่าชายเลนจากทั่วโลก เป็นแหล่งวิจัยเรียนรู้ร่วมกันของฝ่ายวิชาการและผู้สนใจทั้งในและต่างประเทศเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และแหล่งสร้างงานของนักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

พื้นที่ดำเนินการ
          ท้องที่ บ้านเสม็ดงาม หมู่ที่ 10 ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี เนื้อที่ประมาณ 518 ไร่ และอาจขยายถึงท้องที่บ้านอิเทพ หมู่ 3 ตำบลบางชัน อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรีอีกด้วย

 

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เสด็จราชดำเนินไปเป็นประธานเปิดโครงการฯ
เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2560 ณ บ้านเสม็ดงาม หมู่ที่ 10 ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ทรงปลูกกล้าไม้โกงกางใบใหญ่
เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2560 ณ บ้านเสม็ดงาม หมู่ที่ 10 ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี

พื้นที่ที่ได้มีการฟื้นฟูภายใต้โครงการฯ ท้องที่บ้านอิเทพ หมู่ 3 ตำบลบางชัน อำเภอขลุงจังหวัดจันทบุรีเนื้อที่ 707 ไร่

วิธีการดำเนินงาน
          1. ระยะมี่ 1 เตรียมความพร้อม และดำเนินงาน ประกอบด้วย การจัดตั้งคณะกรรมการกำกับโครงการฯ คณะทำงาน วิเคราะห์สภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก และสำรวจออกแบบผังบริเวณและสิ่งก่อสร้างประกอบแผนการดำเนินงานในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
          2. ระยะที่ 2 งานปรับปรุงภูมิทัศน์ และก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกในพื้นที่ในพื้นที่ 518 ไร่ ประกอบด้วย เส้นทางศึกษาธรรมชาติภายในสวนพฤกษศาสตร์ งานก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ แสดงนิทรรศการ ห้องสมุดและหอพรรณไม้ งานก่อสร้างลานจอดรถและร้านค้าชุมชน งานก่อสร้างอาคารสำนักงานห้องปฏิบัติการและห้องวิจัย และงานปรับปรุงพื้นที่และระบบน้ำภายในสวนพฤกษศาสตร์ โดยแบ่งเป็น 9 เขตภูมิศาสตร์อาคารบ้านพักนักวิจัย งานก่อสร้างเรือนเพาะชำกล้าไม้  งานก่อสร้างอาคารเรือนกล้วยไม้และพืชอิงอาศัยในป่าชายเลน ปรับปรุงเส้นทางคมนาคมและงานจัดซื้อติดตั้งครุภัณฑ์แผนการดำเนินงาน ในปีงบประมาณ 2562 แล้วเสร็จในปี พ.ศ.2566
ระยะเวลาดำเนินการ
          ตามแผนการดำเนินงาน ระยะพัฒนาพื้นที่ ระยะที่ 1 ระหว่าง 1 ตุลาคม 2561 – 30 กันยายน 2564 และระยะพัฒนาพื้นที่ ระยะที่ 2 ระหว่าง 1 ตุลาคม 2564 – 30 กันยายน 2566
หน่วยงานรับผิดชอบ/หน่วยงานร่วม
          1. สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
          2. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง